Rekolekcje Zakonu św. Łazarza w Klasztorze Benedyktynek w Jarosławiu

W dniach od 24 do 26 lutego w Jarosławiu, w Archidiecezji Przemyskiej, odbyły się rekolekcje Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu św. Łazarza z Jerozolimy, które zorganizowali bracia z Komandorii Podkarpackiej. Zostaliśmy przyjęci w gościnnych murach Klasztoru Sióstr Benedyktynek, zgodnie z Regułą św. Benedykta 53,1-2, która mówi: „Wszystkich przychodzących do klasztoru Gości należy przyjmować jak Chrystusa, gdyż On sam powie: Byłem gościem i przyjęliście mnie. Wszystkim trzeba też okazywać należny szacunek, a zwłaszcza braciom w wierze oraz pielgrzymom”.

W ramach rekolekcji odbyły się trzy konferencje: „Betania-dom przyjaciół Jezusa”, „Po co nam wskrzeszenie Łazarza?” i „Namaszczenie-dlaczego?”, które wygłosił nasz współbrat, ksiądz Marcin Kwiatkowski ChLJ, kapłan z Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Ich celem było przypomnienie osoby Patrona naszego Zakonu i zarysowanie tych wyjątkowych relacji, które łączyły św. Łazarza z Jezusem. Odbyła się również konferencja historyczna, która odniosła się do historii Lazarytów – od ich powstania w XI wieku, aż do czasów współczesnych. Przypomniała ona również miejsca i ślady, które rycerze spod znaku zielonego krzyża pozostawili na mapie świata i Europy, a które w dzisiejszych czasach często już przykrył kurz historii. Uczestniczyliśmy również w codziennych Mszach świętych, a także w uroczystej, sobotniej Eucharystii, sprawowanej w przepięknym, wczesnobarokowym kościele pw. św. Mikołaja i Stanisława Biskupa. Kuchnia Benedyktyńska w pełni zaspokoiła nasze potrzeby, a gościnność Sióstr była naprawdę wyjątkowa, za co z rycerskim zawołaniem Atavis et Armis serdecznie dziękujemy.

Klasztor Mniszek Benedyktynek w Jarosławiu został ufundowany w 1611 r. przez ówczesną właścicielkę tych ziem – księżnę Annę z Kostków Ostrogską, jako pierwszy klasztor żeński w diecezji przemyskiej. Mimo obronnego charakteru prężnie rozwijającego się opactwa, benedyktynki bardzo często musiały ratować się ucieczką przed częstymi na tych terenach napadami Tatarów i Kozaków, a także podczas potopu szwedzkiego w 1637 r. Źródła historyczne zgodnie twierdzą, iż jarosławskie Opactwo Benedyktynek było potężnym, jak na swoje czasy ośrodkiem oddziaływania na miasto i okolicę duchową i religijną kulturą. Ze względu na bogaty napływ powołań otworzyły w 1629 r. nową fundację Panien Benedyktynek w Przemyślu. Okres świetności jarosławskich benedyktynek został boleśnie zahamowany przez antykościelną politykę zaborców. Po pierwszym rozbiorze Polski i wkroczeniu wojsk austriackich do Jarosławia, władze zaborcze rozpoczęły systematyczny proces znoszenia klasztoru. Dekret kasacyjny Benedyktynek jarosławskich został podpisany w 1782 r., Mniszki zostały zmuszone do opuszczenia klasztoru, a kościół rok później zamknięto. Budynki klasztorne zamieniono na koszary wojskowe, w kościele urządzono magazyn mundurów. Okres obu wojen światowych przyniósł wiele zniszczeń. Podczas okupacji hitlerowskiej mury klasztoru służyły jako więzienie, ogród klasztorny jako miejsce straceń, kościół zaś został sprofanowany i przerobiony na stajnię. W lipcu 1944 r. wycofujący się hitlerowcy podpalili obiekty klasztorne powodując dalsze, bardzo poważne zniszczenia. Okres powojenny charakteryzował się przekazywaniem opactwa w coraz to inne ręce. W 1946 r. otrzymało je Ministerstwo Kultury i Sztuki, które rok później przekazało obiekt Państwowej Szkole Budownictwa w Jarosławiu. Podjęto remontową adaptację klasztoru na internat szkolny, a także wybudowano duży internat dla dziewcząt oraz warsztaty, garaże i pralnie. W 1988 r. klasztor przejął Kombinat Rolno-Przemysłowy „Igloopol” z Dębicy, który wkrótce jednak zbankrutował. Nie dość, że nie doszło do realizacji jakichkolwiek planów odbudowy, to rozgrabiono i zdewastowano pozostałe ruchomości.

21 marca 1990 r., władze miasta Jarosławia przekazały dawne opactwo jego pierwotnym mieszkankom–siostrom Benedyktynkom z opactwa w Przemyślu. Na prośbę księdza arcybiskupa Ignacego Tokarczuka, 27 kwietnia 1991 r., w Dzień Matki Bożej Dobrej Rady, po 211 latach nieobecności trzy pierwsze benedyktynki przybyły do ruin dawnego opactwa. 9 maja 1991 r. odbyła się uroczysta inauguracyjna Msza święta z okazji powrotu Benedyktynek do dawnego opactwa. Przez trzy kolejne lata remonty w opactwie jak i utrzymanie sióstr wspomagał arcybiskup Ignacy Tokarczuk. 6 kwietnia 1992 r. Pasterz Przemyski poświęcił odnowiony kościół, a 15 czerwca tego roku ustanowił przy nim rektorat. Z powodu niemożności podjęcia przez siostry dalszych prac remontowych na terenie ogromnego, liczącego 5 ha obiektu, w 1994 roku, z inicjatywy księdza arcybiskupa Józefa Michalika, metropolity przemyskiego, budynek klasztorny wraz z kościołem i częścią ogrodu przejęła na własność Archidiecezja Przemyska, powołując dekretem z dnia 1 sierpnia 1994 r., do życia Ośrodek Kultury i Formacji Chrześcijańskiej im. Służebnicy Bożej Anny Jenke.